การพยายามฆ่าตัวตาย

ผศ. นพ. มาโนช หล่อตระกูล

ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี

คำจำกัดความ

การฆ่าตัวตายแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่1

ก. การพยายามฆ่าตัวตาย (attempted suicide) หมายถึงผู้ที่พยายามฆ่าตัวตาย แต่ในที่สุดยังไม่ถึงแก่ชีวิต. ส่วนใหญ่จะเป็นผู้ที่ยังอยู่ในวัยหนุ่มสาว ทำด้วยความหุนหันพลันแล่น หรือทำเพราะต้องการประท้วง ต้องการให้ผู้อื่นรู้สึกผิด เพราะรู้สึกโกรธ หรือหาทางออกกับสถานการณ์ในขณะนั้นไม่ได้.

ข. การฆ่าตัวตายสำเร็จ (completed suicide) หมายถึงผู้ที่เสียชีวิตจากการฆ่าตัวตาย ส่วนใหญ่จะเป็นผู้ป่วยซึ่งมีความผิดปกติทางจิตเวชมาก่อน. ที่พบบ่อยคือเป็นจากโรคซึมเศร้า.

การแบ่งโดยวิธีนี้เป็นการแบ่งในทางปฏิบัติ เนื่องจากผู้ที่ญาตินำมาพบแพทย์จะเป็นผู้ที่ได้กระทำการลงไปแล้ว แต่ยังไม่เสียชีวิต. อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยบางรายอาจตายโดยมิได้ต้องการฆ่าตัวตายจริง หากด้วยความรู้เท่าไม่ถึงการณ์ทำให้ใช้วิธีที่รุนแรง หรือผู้อื่นไม่อาจช่วยเหลือได้ทัน. ในทำนองเดียวกัน ผู้ป่วยบางรายต้องการฆ่าตัวตายจริง แต่ใช้วิธีการที่ไม่รุนแรง หรือมีผู้ช่วยเหลือได้ทันและนำส่งแพทย์. ผู้ป่วยประเภทนี้จะมีความเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตายอีกสูงกว่าผู้ที่ทำเพื่อประท้วงหรือเรียกร้องความสนใจจากผู้อื่น.

ท่าทีต่อผู้ป่วย

ความรู้สึกส่วนใหญ่ของแพทย์ พยาบาล หรือบุคลากรทางการแพทย์อื่น ๆ ที่มีต่อผู้ป่วยจะเป็นความรู้สึกในทางลบ2 เช่น หงุดหงิด โกรธ รู้สึกว่าผู้ป่วยทำให้ตนเองต้องเสียเวลา เป็นสิ่งที่ผู้ป่วยหาเรื่องใส่ตัวเอง ทำให้แพทย์ต้องตามมาแก้ไข. บางคนช่วยเหลือผู้ป่วย หรือทำหัตถการด้วยความรุนแรงโดยมีความรู้สึกว่าเพื่อผู้ป่วยจะได้เข็ดหลาบ ไม่กล้าทำอีก.

ผู้ป่วยส่วนใหญ่ก่อนตัดสินใจฆ่าตัวตายจะสองจิตสองใจ รู้สึกโดดเดี่ยว ขาดคนเข้าใจ หรือประสบความทุกข์จนทนไม่ได้ รู้สึกหมดหนทาง. สิ่งที่เขาทำลงไปนั้น หากมองอีกแง่หนึ่งแล้วเปรียบเสมือนเป็นการแสดงออกถึงการต้องการความช่วยเหลือจากผู้อื่น แสดงให้เห็นว่าผู้ป่วยประสบสถานการณ์ที่ไม่ทราบว่าจะแก้ไขอย่างไร. ท่าทีดังกล่าวข้างต้น ยิ่งไปเสริมความรู้สึกเหล่านี้ของผู้ป่วยให้มากขึ้นไปอีก.3

ในการซักประวัติและตรวจผู้ป่วย มีข้อควรปฏิบัติดังต่อไปนี้

1. คอยระวัง ให้ผู้ป่วยอยู่ในสายตาตลอด โดยเฉพาะผู้ป่วยที่อาการดีแล้ว ผู้ป่วยบางคนอาจหลบหนีออกไปขณะที่บุคลากรทำหน้าที่อื่นอยู่.

2. การซักประวัติผู้ป่วยหากเป็นไปได้ควรทำในที่เป็นส่วนตัว เนื่องจากบางเรื่องผู้ป่วยไม่ต้องการให้ใครทราบ หรือลำบากใจที่จะเล่าหากมีคนมาก. บางครั้งการไม่ตระหนักในข้อนี้ทำให้ขาดข้อมูลที่สำคัญไป.

3. แสดงความเข้าใจถึงความทุกข์ใจของผู้ป่วย เห็นใจ ไม่แสดงท่าทีตัดสินถูกผิดต่อสิ่งที่เขาได้กระทำลงไป.

4. เลี่ยงการถกกับผู้ป่วยถึงข้อดีข้อเสียของการฆ่าตัวตาย โดยเฉพาะการมีท่าทีลังเลหรือเห็นคล้อยตามไปกับผู้ป่วยว่าเขาไม่มีทางออกจริงๆ . การมีความเข้าใจในผู้ป่วยเป็นสิ่งดี แต่การตัดสินใจหรือแนวทางในการช่วยเหลือนั้นเป็นอีกเรื่องหนึ่ง.

ควรมีท่าทีที่มั่นคง แสดงความเห็นอย่างชัดเจนว่าแม้ว่าปัญหาของผู้ป่วยดูจะยุ่งยาก แต่การตายไม่ใช่แนวทางในการแก้ปัญหา. ผู้ป่วยมักมีความคิดสองจิตสองใจ การแสดงท่าทีลังเลของแพทย์จะไปเสริมความรู้สึกไม่มั่นใจนี้ยิ่งขึ้น.4

5. พบญาติหรือผู้ใกล้ชิดทุกครั้ง ทั้งนี้เพื่อจะได้ทราบถึงเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้น โดยญาติอาจมีมุมมองต่างไปจากผู้ป่วย จากข้อมูลหลาย ๆ แห่งทำให้ประเมินปัญหาได้ตรงขึ้น. อย่างไรก็ตาม มิใช่ว่าจะเชื่อข้อมูลที่ได้ไปทั้งหมดโดยไม่พิจารณา หากญาติผู้ป่วยมีส่วนเกี่ยวข้องในเหตุการณ์ อาจปกปิด หรือบิดเบือนข้อมูลบางส่วนได้ จะด้วยเหตุผลใดก็ตาม.

แนวทางในการสัมภาษณ์

สิ่งสำคัญลำดับแรกสำหรับแพทย์คือการช่วยเหลือผู้ป่วยในภาวะทางร่างกายให้พ้นภาวะฉุกเฉิน. หลังจากที่ผู้ป่วยอาการดีขึ้นแล้วควรหาประวัติและสัมภาษณ์เพิ่มเติม เพื่อเป็นแนวทางในการพิจารณาให้ความช่วยเหลือต่อไป.

หัวข้อสำคัญในการสัมภาษณ์ได้แก่

1. ปัจจัยกระตุ้นให้ผู้ป่วยคิดฆ่าตัวตาย พบว่าผู้ป่วยมักประสบเหตุการณ์กดดันก่อนคิดฆ่าตัวตาย.5 ตัวอย่างเหตุการณ์ได้แก่ การสูญเสียคนใกล้ชิด ปัญหาด้านสัมพันธภาพกับคนใกล้ชิด ปัญหาในครอบครัว หรือปัญหาด้านเศรษฐกิจ เป็นต้น.

การทราบถึงปัจจัยกระตุ้น ทำให้ผู้ดูแลสามารถเข้าใจผู้ป่วยมากขึ้น เห็นถึงแนวคิดของผู้ป่วยต่อปัญหาและวิธีการแก้ปัญหาก่อนหน้านี้ของเขา. นอกจากนี้การทราบถึงปัจจัยกระตุ้นจะทำให้การวางแผนช่วยเหลือผู้ป่วยทำได้ตรงจุดขึ้น.

2. สิ่งที่ผู้ป่วยหวังผลจากการกระทำ ผู้ป่วยที่พยายามฆ่าตัวตายจำนวนหนึ่งทำไปเพราะหวังผลจากการกระทำ เช่น ประท้วงที่ไม่มีผู้สนใจ ต้องการให้ผู้อื่นรู้สึกผิดเพราะความโกรธซึ่งไม่มีทางระบายออก หรือเพื่อหลีกเลี่ยงสถานการณ์บางอย่าง เป็นต้น. ผู้ป่วยดังกล่าวนี้จะมีความเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตายอีกน้อยกว่าผู้ป่วยที่ทำเพราะรู้สึกท้อแท้ หมดหวัง ฆ่าตัวตายเพราะอยากตาย. มีลักษณะช่วยบ่งหลายประการว่าผู้ป่วยมีความตั้งใจจริง ดังตารางที่ 1.

แทรกตารางที่ 1

ผู้ป่วยที่อาการสาหัสอาจไม่จำเป็นต้องมีความเสี่ยงสูงเสมอไป.6 โดยเฉพาะการรับประทานยา ซึ่งเป็นสิ่งที่ประเมินยากว่าผู้ป่วยทราบหรือไม่ว่ายาตัวไหนมีอันตรายอย่างไร รับประทานแล้วถึงตายหรือไม่. แต่หากเป็นการทำโดยใช้วิธีที่รุนแรง เช่น กระโดดตึก, ยิงตัวตาย ก็ค่อนข้างแน่ใจว่าผู้ป่วยมีความต้องการฆ่าตัวตายสูง.

3. อาการตลอดจนการวินิจฉัยทางจิตเวช มีการศึกษาผู้ป่วยฆ่าตัวตายสำเร็จ พบว่าผู้ป่วยมีความผิดปกติทางจิตเวชในกลุ่ม depressive disorders ถึงประมาณร้อยละ 75.7,8 ส่วนผู้ป่วยที่พยายามฆ่าตัวตายพบว่าส่วนใหญ่เป็นปัญหาด้านการปรับตัว (adjustment disorders) หรือมีบุคลิกภาพผิดปกติ (personality disorder). การวินิจฉัยทางจิตเวชนี้พบว่าเป็นตัวบ่งชี้ที่สำคัญถึงความรุนแรงของปัญหา.9 ตารางที่ 2 แสดงถึงโรคทางจิตเวชที่พบบ่อยและอาการเด่นในแต่ละโรค.

แทรกตารางที่ 2

4. สภาพจิตใจของผู้ป่วยขณะพบแพทย์ ผู้ป่วยที่ซึมเศร้ามาก ท้อแท้ หมดหวัง หรือรู้สึกว่าหมดหนทางในชีวิต จะมีความเสี่ยงสูง.10,11

5. การช่วยเหลือค้ำจุนจากครอบครัวหรือความใกล้ชิดกับผู้อื่น เป็นปัจจัยสำคัญยิ่งในทางปฏิบัติ. ผู้ป่วยที่ญาติดูแลช่วยเหลือดีมักทำให้สถานการณ์ที่รุนแรงในช่วงก่อนหน้านั้นคลี่คลายลงได้. สังคมไทยเราเป็นสังคมของญาติพี่น้อง การสนับสนุนให้ญาติเข้ามามีบทบาทในการช่วยเหลือจะทำให้ความเสี่ยงของผู้ป่วยลดลงมาก.

6. ความคิดเห็นของผู้ป่วยต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น การทราบความคิดของผู้ป่วยอาจทำให้พอประเมินได้ว่าผู้ป่วยยังมีความเสี่ยงอยู่สูงหรือไม่. ผู้ป่วยบางคนหลังจากผ่านเหตุการณ์มาแล้ว เกิดการเปลี่ยนมุมมองต่อปัญหาชีวิตของตนใหม่ เข้าใจถึงความต้องการที่แท้จริงของตนเองมากขึ้น. โดยเฉพาะผู้ป่วยที่กระทำลงไปอย่างหุนหันพลันแล่น. ผู้ป่วยที่ยังคงมีมุมมองเหมือนเดิม หรือมีความรู้สึกหมดหวัง ท้อแท้ หมดหนทางในชีวิต จัดว่าเป็นผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตายอีกสูง.

สิ่งควรตระหนักคือ ภาวะความเสี่ยงนี้มิใช่สิ่งที่อยู่คงที่ตลอดไป ขึ้นอยู่กับปัจจัยต่าง ๆ ที่เปลี่ยนไปในแต่ละขณะ. ในช่วงเวลาที่ผู้ป่วยทำการฆ่าตัวตายนั้นเป็นจังหวะที่ปัจจัยต่าง ๆ เหล่านี้ส่งผลรวมกัน ร่วมกับสภาพกดดันบางอย่าง จนผู้ป่วยทนอีกต่อไปไม่ได้. เมื่อได้ทำการช่วยเหลือผู้ป่วยแล้ว ภาวะความเสี่ยงจะเปลี่ยนไปจากเดิม.13

แทรกตารางที่ 3

การพิจารณารับไว้ในโรงพยาบาล

ในการพิจารณาอาจแบ่งผู้ป่วยออกเป็น 3 กลุ่ม14

1. ผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงสูง ต้องรับไว้ในโรงพยาบาล. ตามตารางที่ 3 ยิ่งมีปัจจัยเหล่านี้หลายข้อยิ่งมีความเสี่ยงสูงมาก.

2. ผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงปานกลาง ได้แก่ ผู้ป่วยที่มีปัญหา หรือประสบภาวะกดดันที่รุนแรง แต่หลังจากผู้ดูแลได้สนทนา ช่วยแนะแนวทางในการแก้ปัญหาและนำญาติเข้าร่วมในการช่วยเหลือ แล้ว เห็นว่าปัญหาของผู้ป่วยคลี่คลายลง. ผู้ป่วยบางคนมองชีวิตหรือปัญหาในแง่มุมใหม่หลังจากผ่าน เหตุการณ์ฆ่าตัวตายไปแล้ว และต้องการมีชีวิตอยู่ต่อไป.

ผู้ป่วยดังกล่าวสามารถกลับบ้านได้ หากญาติพร้อมในการดูแลผู้ป่วย และมีผู้ที่สามารถอยู่กับผู้ป่วยได้ตลอด 24 ชั่วโมงจนกว่าจะถึงวันนัดครั้งต่อไป. (ไม่ควรนัดเกิน 3 วัน) ทั้งนี้ต้องเน้นความสำคัญของการให้ผู้ป่วยอยู่ในสายตาตลอดเวลา เนื่องจากพบไม่น้อยที่ญาติคิดว่าผู้ป่วยดูดีแล้ว ปล่อยให้ผู้ป่วยอยู่ลำพังชั่วครู่คงไม่เป็นไร แต่กลับปรากฏว่าผู้ป่วยฆ่าตัวตายในช่วงนั้น. นอกจากนี้ต้องเตือนญาติในเรื่องการเก็บอาวุธหรือของมีคม และยาควรเก็บไว้ที่ญาติ.

ในกรณีที่ไม่แน่ใจในเรื่องของความเสี่ยง หรือประเมินลำบาก หรือเห็นว่าญาติไม่สามารถดูแลผู้ป่วยตลอดได้ ต้องให้ผู้ป่วยอยู่ในโรงพยาบาล. อย่าคิดว่าผู้ป่วยไม่มีปัญหาทางร่างกายแล้วไม่จำเป็นต้องอยู่โรงพยาบาลก็ได้. หากเปรียบคงเหมือนกับผู้ป่วย malignant hypertension ซึ่งแม้ว่าขณะนั้นไม่มีอาการหรืออาการไม่มาก แต่จากการประเมินพบว่ามีความเสี่ยงต่อการเกิดอันตรายถึงแก่ชีวิตสูง เราก็ต้องรับไว้ในโรงพยาบาลเช่นกัน.

3. ผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงต่ำ ได้แก่ผู้ป่วยที่ทำไปเพราะประท้วงหรือเรียกร้องความสนใจ และใช้วิธีการที่ไม่รุนแรง. ซึ่งโดยมากจะเป็นการรับประทานยาที่อยู่ใกล้ตัว เมื่อทำลงไปแล้วญาติหรือผู้ใกล้ชิดก็หันมาสนใจช่วยเหลือ พร้อมที่จะดูแลผู้ป่วย และผู้ป่วยไม่คิดฆ่าตัวตายอีก.

ผู้ป่วยกลุ่มนี้สามารถให้กลับบ้านได้ โดยให้คำแนะนำญาติให้คอยสังเกตผู้ป่วยอย่างใกล้ชิดในช่วงแรก. ควรนัดให้มาติดตามการรักษาเพื่อประเมินอีกครั้งหนึ่งภายใน 1 สัปดาห์.

ผู้ที่พยายามฆ่าตัวตาย บางรายดูเหมือนไม่รุนแรงแต่เมื่อประเมินจากข้อมูลโดยรวมแล้วกลับมีความเสี่ยงสูงก็มี. ดังนั้นการสอบถามถึงปัจจัยต่าง ๆ และได้ข้อมูลที่ละเอียดทั้งจากผู้ป่วยและผู้อื่นจึงเป็นสิ่งที่จำเป็น. โดยเฉพาะเหตุผลที่ทำให้ผู้ป่วยฆ่าตัวตายและความรู้สึกที่มีขณะทำว่าเป็นอย่างไร รู้สึกโกรธ คับแค้นใจ น้อยใจ หมดหวัง ฯลฯ. หากยังได้คลุมเครือหรือไม่เข้าใจแน่ชัด แสดงว่าผู้ป่วยอาจปกปิดบางสิ่งไว้ ให้กลับมาสังเกตถึงท่าทีของตนเอง หากคิดว่าตนเองมีท่าทีที่เหมาะสมแล้ว แต่ก็ยังไม่ได้ข้อมูล ให้ถือไว้ก่อนว่าผู้ป่วยมีความเสี่ยงสูงจำต้องรับไว้อยู่ในโรงพยาบาล. อย่างไรก็ตาม เราจะบอกผู้ป่วยโดยเน้นถึงการเห็นถึงความปลอดภัยในชีวิตของเขาเป็นสำคัญ มิได้นำเอาการอยู่โรงพยาบาลมาเป็นเงื่อนไขต่อรองให้ผู้ป่วยบอกความจริงทุกอย่าง.

การดูแลผู้ป่วย

แทรกตารางที่ 4

หากบริเวณใกล้เคียงมีโรงพยาบาลจิตเวช ควรส่งผู้ป่วยเข้ารับการดูแลต่อ เนื่องจากบุคลากรมีความชำนาญในการดูแลรักษาผู้ป่วยเช่นนี้. แต่หากโรงพยาบาลจิตเวชอยู่ไกล ผู้ป่วยไม่เต็มใจ หรือประเมินแล้วความเสี่ยงไม่สูงมาก อาจให้อยู่โรงพยาบาลทั่วไปได้. สำหรับสถานที่ที่ไม่มีโรงพยาบาลจิตเวชใกล้เคียง ควรพิจารณารับทุกครั้งที่เห็นว่าผู้ป่วยมีความเสี่ยง. พบว่าผู้ป่วยที่อยู่ร่วมกับผู้ป่วยอื่นนั้น ความเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตายจะลดลง เนื่องจากผู้ป่วยส่วนใหญ่มักทำต่อเมื่ออยู่คนเดียว นอกจากนี้ในสถานที่มีคนมากผู้ป่วยจะฆ่าตัวตายได้ลำบากขึ้น 4 .

ในใบสั่งการรักษาต้องเขียนสั่งให้ผู้ดูแลระวังการฆ่าตัวตาย(suicidal precaution) ทุกครั้ง ซึ่งได้แก่1,13

1. ให้ผู้ป่วยอยู่ห้องรวม เตียงควรอยู่หน้าเคาน์เตอร์พยาบาล ไม่อยู่ใกล้หน้าต่าง.

2. ให้ผู้ป่วยอยู่ในสายตาตลอด 24 ชั่วโมง แม้แต่เมื่อผู้ป่วยเข้าห้องน้ำจะต้องติดตามไปด้วย มิให้ลงกลอนประตู. หากพยาบาลไม่เพียงพอควรให้ญาติอยู่ด้วยแทน โดยให้คำแนะนำแนวทางในการดูแล.

3. เก็บของมีคมหรือสิ่งที่ผู้ป่วยอาจใช้ในการฆ่าตัวตาย รวมทั้งถ้วยแก้ว ขวดต่าง ๆ หรือผ้าผืนยาว หากให้น้ำเกลือควรใช้ขวดพลาสติก ควรระวังของมีคมของผู้ป่วยเตียงข้าง ๆ ด้วย

4. ดูแลใกล้ชิดเรื่องการรับประทานยา ผู้ป่วยอาจแอบสะสมยาที่จ่ายให้ในแต่ละมื้อได้ จึงควรให้ผู้ป่วยรับประทานยาต่อหน้า ขณะให้ยาเป็นมื้อ ๆ ไป.

การสั่งเช่นนี้นอกจากเป็นการแสดงว่าแพทย์ตระหนักถึงเรื่องนี้แล้ว ยังเป็นการเตือนอย่างเป็นทางการมิให้ผู้ดูแลละเลยสิ่งเหล่านี้. การกระทำดังกล่าวแม้ว่าไม่อาจป้องกันได้ทั้งหมด แต่ก็ลดความเสี่ยงได้มาก ผู้ป่วยหากจะทำก็ลำบากขึ้น และแม้เกิดเหตุการณ์ขึ้นก็สามารถให้การช่วยเหลือได้ทันท่วงที ไม่ถึงแก่ชีวิต.

ในผู้ป่วยบางรายที่มีความเสี่ยงสูงและปฏิเสธไม่ร่วมมือในการรักษา อาจต้องทำให้สงบในช่วงแรก โดยการให้ diazepam 5-10 มิลลิกรัมเข้าเส้นเป็นครั้งคราว หรืออาจต้องผูกรัดในบางครั้ง ซึ่งควรบอกให้ผู้ป่วยเข้าใจ.

บุคลากรผู้ดูแลอาจตึงเครียด กังวลใจ เนื่องจากไม่คุ้นเคยกับการดูแลผู้ป่วยประเภทนี้ หรือบางคนอาจละเลยไม่เห็นความสำคัญ. การมีหอผู้ป่วยที่แน่นอนสำหรับผู้ป่วยประเภทนี้ โดยพิจารณาจากหัวหน้าพยาบาลที่เข้าใจถึงปัญหาในลักษณะนี้พอสมควร. ให้การฝึกฝนพยาบาลด้านทักษะในการดูแลผู้ป่วย จะช่วยแก้ไขปัญหาเหล่านี้. โดยมากเมื่อได้ผ่านการดูแลผู้ป่วย 2-3 ราย ผู้ดูแลส่วนใหญ่จะมีความมั่นใจตามมา.

การใช้ยา

ยาใช้ในกรณีที่ผู้ป่วยเป็นโรคทางจิตเวช เช่น ยาแก้เศร้าในโรคซึมเศร้า ยารักษาโรคจิตในผู้ป่วยโรคจิต หรือยาคลายกังวลในผู้ป่วยที่เครียดมาก มีปัญหาในการปรับตัว.

ยารักษาโรคจิตในขนาดต่ำอาจได้ผลช่วยควบคุมด้านความยับยั้งชั่งใจในผู้ป่วยที่มีบุคลิกภาพแบบหุนหันพลันแล่น15,16,17 โดยให้ perphenazine 4 มิลลิกรัมต่อวัน หรือ haloperidol 1 มิลลิกรัมต่อวัน. (ขนาดในการรักษาโรคจิตของ perphenazine ประมาณ 24-32 มิลลิกรัมต่อวัน, haloperidol ประมาณ 8-15 มิลิกรัมต่อวัน)

สำหรับผู้ป่วยที่พยายามฆ่าตัวตายโดยรับประทานยาที่ได้ประจำอยู่ เช่น ยารักษาโรคลมชัก และอาการดีขึ้นแล้ว เห็นควรให้กลับบ้านได้ ก็ยังไม่ควรให้ยาจนกว่าผู้ป่วยมาพบแพทย์ในครั้งต่อไป หรือหากเห็นว่าจำเป็นควรให้ในขนาดที่ไม่มาก. โดยทั่วไปหากนัดผู้ป่วยให้มาพบครั้งต่อไปภายใน 3 วันแล้ว ขนาดยาที่ให้จะไม่มีอันตราย.

ระยะเวลาในการนัดไม่ควรนานเกิน 1 สัปดาห์ การนัดห่างทำให้ผู้ป่วยคิดว่าเรื่องที่เกิดขึ้นไม่สำคัญ ทำให้ไม่ได้รับการช่วยเหลือที่เหมาะสม.

การพยากรณ์โรค

จากการติดตามผู้ป่วยที่พยายามฆ่าตัวตายไป 1-3 ปี พบว่าผู้ป่วยจะทำอีกร้อยละ 13-35 ต่อปี.18,19 มีฆ่าตัวตายสำเร็จร้อยละ 0.9-2.5 ต่อปี.14,20 ส่วนใหญ่จะเกิดภายใน 1 ปี โดยสูงสุดภายในช่วง 3 เดือนแรกหลังการพยายามฆ่าตัวตาย.19

เอกสารอ้างอิง

1. Bassuk EL. Emergency care of suicidal patients. In: Bassuk EL, Birk AW, eds. Emergency psychiatry. New York: Plenum Press; 1984: 97-125.

2. Ramon S, Bancroft JH. Skrimshire AM. Attitudes toward self-poisoning among physicians and nurses in general hospital. Br J Psychiatry 1975; 127: 257-261.

3. Rund DA, Hutzler JC. Emergency Psychiatry. St Louis: CV Mosby; 1983: 56-71.

4. Sletten SW, Barton BL. Suicidal patients in the emergency room: a guide for evaluation and disposition. Hosp Comm Psychiatry 1979; 30: 407-411.

5. Paykel E, Prusoff B, Myers J. Suicide attempts and recent life events. Arch Gen Psychiatry 1975; 32: 327-333.

6. Brent DA, Kupfer DJ, Bromet EJ, Dew MA. The assessment and treatment of patients at risk for suicide. In: Frances AJ, Hales RE, eds. Review of Psychiatry Volume 7. Washington, DC: American Psychiatric Press; 1988:353-384.

7. Guze SB, Robins E. Suicide and primary affective disorders. Br J Psychiatry 1970; 117: 437-438.

8. Beskow J. Depression and suicide. Pharmacopsychiat 1990; 23: 3-8.

9. สุพัฒนา เดชาติวงศ์ ณ อยุธยา. รายงานการวิเคราะห์สถานภาพของปัญหาสุขภาพจิต 6 เรื่อง. กรุงเทพ : ศูนย์ผลิตเอกสารโรงพยาบาลสมเด็จเจ้าพระยา; 2532: 1-13.

10. Beck AT, Steer RA, Kovac M, et al. Hopelessness and eventual suicide: a 10-year prospective study of patients hospitalized with suicidal ideation. Am J Psychiatry 1985; 142: 559-563.

11. Wetzel RD, Margulies T, Davis R, et al. Hopelessness, depression and suicidal intent. J Clin Psychiatry 1980; 41: 159-160.

12. Hawton K. Medicine International 1987; 2: 1786-1790.

13. Hofmann DP, Dubovsky SL. Depression and suicide assessment. Emer Med Clin North America 1991; 9: 107-122.

14. Adam KS. Attempted suicide. Psychia Clin North America 1985; 8: 183-201.

15. Moeller HJ, Kissling W, Stoll KD, Went G. Psychopharmakotherapie. Stuttgart: Kohlhammer; 1989: 165-166.

16. Cowdry R, Gardner D. Pharmacotherapy of borderline personality disorder . Arch Gen Psychiatry 1988; 45: 111-119.

17. Soloff P, George A, Nathan R, Schulz P, Ulrich R, Perel J. Progress in pharmacotherapy of borderline disorder. Arch Gen Psychiatry 1986; 43: 691-697.

18. Buglass D, Horton J. The repetition of parasuicide: a comparison of three cohorts. Br J Psychiatry 1974; 125: 168-174.

19. Bancroft J, Marsack P. The repetitive of self-poisoning and self-injury. Br J Psychiatry 1977; 131: 394-399.

20. Murphy GE. Prevention of suicide.In: Frances AJ, Hales RE, eds. Review of Psychiatry Volume 7. Washington, DC: American Psychiatric Press; 1988: 403-421.

21. Davidson L. Suicide and violence in the medical setting. In: Stoudemire A, Fogel BS, eds. Principle of medical psychiatry. Orlando: Grune & Stratton Inc; 1987: 219-236.

ตารางที่ 1 ลักษณะที่บ่งว่าผู้ป่วยมีความตั้งใจฆ่าตัวตาย12

1. ทำในที่ห่างไกลจากผู้คน ยากแก่การพบเห็น

2. ทำในเวลาที่การช่วยเหลือทำได้ลำบาก

3. เตรียมการเรื่องทรัพย์สิน จดหมายลาตาย

4. เตรียมการเรื่องการฆ่าตัวตาย เช่น หาซื้อยามาสะสมไว้

5. ครุ่นคิดเรื่องการฆ่าตัวตายนานพอสมควร (นานเป็นชั่วโมงๆ ก่อนทำ)

6. ใช้วิธีการที่รุนแรง

7. ไม่เรียกร้องขอความช่วยเหลือหลังทำ

ตารางที่ 2 โรคทางจิตเวชที่พบบ่อยในผู้ป่วยที่พยายามฆ่าตัวตาย

Adjustment disorder ผู้ป่วยเดิมปกติดีมาก่อน เกิดความกดดันหรือปัญหา แล้วปรับตัวหรือหาทางแก้

ปัญหาไม่ได้ อาจเครียด วิตกกังวลหรือซึมเศร้า

Major depression อาจมีความกดดันหรือไม่ก็ได้ ผู้ป่วยมีอารมณ์ซึมเศร้า หรือเบื่อหน่าย ที่มักเป็น