ผศ.นพ. มาโนช หล่อตระกูล

ก. หลักการใช้ benzodiazepine

1. Benzodiazepine ทุกตัวได้ผลในการคลายกังวลพอๆ กัน
2. ควรให้ยาในขนาดที่พอเพียงกับการคุมอาการ หากยาขนาดต่ำไป ผู้ป่วยอาจเพิ่มยาเองจนเป็นนิสัย หรืออาจกังวลเรื่องอาการขึ้นมาอีก. ถ้าให้ยาแล้วผู้ป่วยไม่ง่วงหรือหากเป็นมื้อก่อนนอนแล้วยังนอนไม่หลับหรือหลับไม่ดีแสดงว่าขนาดยายังต่ำไป.
3. ฤทธิ์ง่วงซึมของยา benzodiazepine แต่ละตัวไม่ต่างกัน. การที่ผู้ป่วยจะง่วงจากยาตัวใหนหรือไม่นั้นเป็น individual response และขึ้นกับความรุนแรงของอาการด้วย.

ข. การรักษา generalize anxiety disorder

1. ขนาด benzodiazepine ที่ใช้โดยทั่วไป ได้แก่ diazepam 5-10 มก./วันโดยให้ก่อนนอน จะช่วยให้หลับได้ดีและสามารถลดอาการวิตกกังวลในช่วงกลางวันได้. อาการง่วงซึมจะลดลงหลังใช้ยาไปนานประมาณ 1 สัปดาห์
2. มักเกรงกันว่าผู้ป่วยอาจมีการดื้อยาหากได้ยาไปนาน ทำให้ต้องเพิ่มขนาดยาขึ้นเรื่อยๆ จากการศึกษาไม่พบว่าเป็นดังที่เกรงกัน. ฤทธิ์คลายกังวลของ benzodiazepine ยังคงเดิมอยู่ตลอด.
3. ยาต้านเศร้า พบว่าในขนาดต่ำๆ มีฤทธิ์ในการคลายกังวล นิยมใช้ในผู้ป่วยที่เป็นเรื้อรังหรือต้องให้ยาเป็นระยะเวลานาน. ยาตัวที่นิยมใช้ ได้แก่ amitriptyline และ imipramine ให้รับประทานก่อนนอน ซึ่งทำให้หลับได้ดี และลดอาการวิตกกังวลในวันรุ่งขึ้น ขนาดที่ใช้โดยทั่วไป 10-50 มก. /วัน