Social Phobia (Social Anxiety disorder)

A. มีความกลัวอย่างรุนแรงและคงอยู่ตลอด ต่อสถานการณ์ตั้งแต่หนึ่งสถานการณ์ขึ้นไป ในด้านการเข้าสังคมหรือสถานการณ์ที่ต้องทำอะไรต่อหน้าผู้อื่นซึ่งบุคคลนั้นไม่คุ้นเคย หรืออาจถูกผู้อื่นจับตาดู บุคคลนั้นกลัวว่าเขาจะมีการกระทำ (หรือแสดงความวิตกกังวล) ไปในทางที่น่าอับอายหรือน่าขายหน้า หมายเหตุ: สำหรับเด็ก จะต้องทราบถึงความสามารถในการสร้างความสัมพันธ์ทางสังคมกับผู้คุ้นเคยที่เหมาะสมตามวัย และความวิตกกังวลต้องเกิดเมื่ออยู่กับกลุ่มเพื่อน มิใช่เฉพาะเพียงเมื่อมีการพบปะผู้ใหญ่

B. การเผชิญกับสถานการณ์ทางสังคมที่กลัวนั้นก่อให้เกิดความวิตกกังวลขึ้นมาอย่างทันทีแทบทุกราย ซึ่งอาจเป็น Panic Attack ชนิดที่เกิดทุกครั้งที่เผชิญกับสิ่งที่กลัว (situationally bound) หรือชนิดมีแนวโน้มที่จะเกิดเมื่อเผชิญกับสิ่งที่กลัว (situationally predisposed) หมายเหตุ: ในเด็กความวิตกกังวลอาจแสดงออกโดยการ ร้องไห้ tantrums นิ่งเฉย หรือหลบการพบปะกับผู้ที่ไม่คุ้นเคย

C. บุคคลนั้นตระหนักดีว่าความกลัวนั้นมีมากเกินควรหรือไม่มีเหตุผล หมายเหตุ: ในเด็ก อาจไม่พบลักษณะนี้

D. มีการหลีกเลี่ยงสถานการณ์ทางสังคมหรือสถานการณ์ที่ต้องแสดงต่อหน้าคนอื่นที่กลัวอยู่ หรือไม่ก็ต้องทนเผชิญโดยมีความวิตกกังวลหรือความทุกข์ใจอย่างมาก

E. การหลีกเลี่ยง ความทุกข์ทรมานใจ หรือการกังวลว่าจะต้องเผชิญสถานการณ์ทางสังคมหรือสถานการณ์ที่ต้องแสดงต่อหน้าคนอื่นที่กลัวอยู่ มีผลกระทบต่อการดำรงชีวิตประจำวัน การทำงาน (หรือการเรียน) หรือการพบปะผู้อื่นหรือสัมพันธภาพกับผู้อื่น ของบุคคลนั้นอย่างเห็นชัด หรือมีความทุกข์ทรมานอย่างมากต่อการที่ตนมีอาการ phobia

F. ในผู้ที่อายุต่ำกว่า 18 ปี ต้องมีอาการนานอย่างน้อย 6 เดือน

G. ความกลัวหรือการหลีกเลี่ยงนี้มิได้เป็นจากผลโดยตรงด้านสรีรวิทยาจากสาร (เช่น สารเสพติด ยา) หรือจากภาวะความเจ็บป่วยทางกาย และไม่ได้เข้าได้ดีกว่ากับโรคทางจิตเวชอื่น (เช่น Panic Disorder With หรือ Without Agoraphobia, Separation Anxiety Disorder, Body Dysmorphic Disorder, Pervasive Developmental Disorder หรือ Schizoid Personality Disorder)

H. หากมีภาวะความเจ็บป่วยทางกายหรือโรคทางจิตเวชอื่น ความกลัวตามเกณฑ์ข้อ A ต้องไม่เกี่ยวข้องกับภาวะดังกล่าวนี้ เช่น ไม่ใช่ความกลัวในเรื่อง การติดอ่าง การสั่นใน Parkinson's disease, หรือ การแสดงพฤติกรรมการกินที่ผิดปกติใน Anorexia Nervosa หรือ Bulimia Nervosa

ระบุ

Generalized: หากความกลัวเกี่ยวข้องไปหมดแทบทุกสถานการณ์ทางสังคม (เช่น การเริ่มต้นหรือดำเนินการสนทนา การเข้าร่วมในกลุ่มย่อย การมีนัดกับแฟน การพูดสนทนากับผู้ที่เหนือกว่า การเข้าร่วมงานเลี้ยง) หมายเหตุ: ควรคำนึงถึงการวินิจฉัยเพิ่มเติมสำหรับ Avoidant Personality Disorder ร่วมด้วย

เกณฑ์การวินิจฉัยโรคทางจิตเวช           Rama Mental Health

แปลโดย ปราโมทย์ สุคนิชย์, มาโนช หล่อตระกูล  ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี