Acute Stress Disorder
A. ผู้ป่วยเผชิญกับเหตุการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจ โดยประกอบด้วยลักษณะดังต่อไปนี้ทั้งสองข้อ
(1) ผู้ป่วยเป็นผู้ที่ได้รับ พบเห็น หรือเผชิญกับเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับการเสียชีวิตหรือคุกคามต่อชีวิต หรือการบาดเจ็บสาหัส หรือคุกคามต่อสภาพร่างกายของตนเองหรือบุคคลอื่น
(2) ปฏิกิริยาตอบสนองของผู้ป่วยประกอบด้วย ความหวาดกลัวอย่างรุนแรง ความรู้สึกหมดหนทาง หรือ ความหวาดผวา
B. ขณะประสบหรือหลังประสบเหตุการณ์ที่กดดันนี้ ผู้ป่วยมีอาการ dissociative ต่อไปนี้ ตั้งแต่สามข้อขึ้นไป
(1) มีความรู้สึกมึนเฉย แปลกแยก หรือไร้อารมณ์ตอบสนอง
(2) ความตระหนักรู้ต่อสิ่งรอบตัวลดลง
(3) derealization
(4) depersonalization
(5) dissociative amnesia (ได้แก่ ไม่สามารถระลึกถึงส่วนที่สำคัญของเหตุการณ์นั้น)
C. มีความรู้สึกเหมือนตกอยู่ในเหตุการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจอยู่ตลอด โดยมีลักษณะดังต่อไปนี้ตั้งแต่หนึ่งข้อขึ้นไป: มีมโนภาพ ความคิด ความฝัน illusion, flashback episodes ผุดขึ้นมาอยู่ซ้ำ ๆ หรือมีความรู้สึกเสมือนหนึ่งเหตุการณ์เกิดขึ้นมาอีก หรือมีความทุกข์ทรมานใจอย่างมากเมื่อเผชิญกับสิ่งที่ทำให้ระลึกถึงเหตุการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจ
D. มีการหลีกเลี่ยงอย่างมาก ต่อสิ่งเร้าซึ่งกระตุ้นให้ระลึกถึงเหตุการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจ (เช่น ความคิด ความรู้สึก การสนทนา กิจกรรม สถานที่ บุคคล)
E. มีอาการวิตกกังวลมาก หรืออาการของภาวะตื่นตัวมาก (เช่น หลับยาก หงุดหงิด สมาธิไม่ดี ระวังระไวเกินปกติ สะดุ้งตกใจง่าย กระสับกระส่าย)
F. อาการเหล่านี้ก่อให้ผู้ป่วยมีความทุกข์ทรมานอย่างมีความสำคัญทางการแพทย์ หรือกิจกรรมด้านสังคม การงาน หรือด้านอื่นๆ ที่สำคัญ บกพร่องลง หรือทำให้ความสามารถในการประกอบงานที่จำเป็นลดลง เช่น จำเป็นต้องได้รับความช่วยเหลือ หรือดึงส่วนสนับสนุนอื่นโดยการปรึกษาสมาชิกในครอบครัวเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจ
G. มีความผิดปกติอย่างน้อยเป็นเวลา 2 วัน และมากสุด 4 สัปดาห์ และเกิดภายใน 4 สัปดาห์หลังเกิดเหตุการณ์
H. อาการมิได้เป็นจากผลโดยตรงด้านสรีรวิทยาจากสาร (เช่น สารเสพติด ยา) หรือจากภาวะความเจ็บป่วยทางกาย และไม่เข้าได้ดีกว่ากับ Brief Psychotic Disorder, และไม่เป็นเพียงการกำเริบของความผิดปกติเดิมใน Axis I หรือ Axis II
เกณฑ์การวินิจฉัยโรคทางจิตเวช Rama Mental Health.
แปลโดย ปราโมทย์ สุคนิชย์, มาโนช หล่อตระกูล ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี